Bu yazıda network hız prolemlerini nasıl tespit edebileceğimizi ve önleyebileceğimizi göreceğiz.

Network yavaşlığı kimi zaman çözmesi oldukça zor bir problem halini alabilir. Bir başka problemde veri iletimi bir şekilde aksadığında sorunun kaynağı genelde bellidir. Böyle bir durumda nasıl tekrar çalışır hale getirilebileceği üzerine bir plan rahatlıkla oluşturulabilir.

Öte yandan yavaşlığın çok çeşitli anlamları olabilir. Network’le alakalı olmayan pek çok nedenden de kaynaklanıyor olabilir. İnsanların beklentileri, hatalı çalışan bir server ya da uygulama yavaş bir network algısına sebebiyet verebilir. Bu nedenle önce bunun bir network sorunu olup olmadığına nasıl karar verebileceğimiz üzerine durmalıyız. Ardından hız ile ilgili çalışmamızı somut bir döküman haline getirerek olası karışıklıkları ortadan kaldırabiliriz.

Network hız problemlerinin tespiti ve çözülmesi detaylı bir analiz ve sorun giderme (troubleshooting) sürecini gerektiren zorlayıcı bir deneyim halini alabiliyor. Aşağıdaki aşamalar en azından bir fikir vermesi amacıyla kullanabileceğimiz yöntemleri sıralayacağız.

  1. Hız tespit siteleri :  İnternet üzerinde hız testi gerçekleştirmemize olanak sağlayan websiteleri mevcuttur. (Daha güvenilir olması adına birden fazla sitede birden fazla kere ölçüm yapmak daha iyidir.)
    • speedtest.net
    • https://speedof.me/
  2. Hızın ve hızdaki tutarlılığın izlenmesi – yukarıdaki sitelere giderek server lokasyonunu değiştirerek yap.
  3. İç ağda yapılacak test : Iperf (client/server)
  4. Kablolu ve Kablosuz Bağlantı Farkı – Asla yalnızca wireless testini kabul etmemek.
  5. Taban kullanım ve bandwith kapasitesinin bilinmesi

Hız Tespit Siteleri

İlk olarak sorunun network’den kaynaklandığı konusunda emin olunması gerekmektedir çünkü böyle bir raporlamaya sebebiyet verecek çok sayıda durum olabilir.

Hız tespit siteleri : Çoğu kişinin hız testi burada başlar ve ne yazık ki burada da biter. Mobil cihazlar ve internet üzerinden ulaşabileceğimiz pek çok websitesi bölgenizdeki upload ve download hızını internet üzerindeki bir server yardımıyla test eder. Bu sitelerin büyük bir kısmı lokasyonu değiştirmemize de imkan sağladığına dikkat edelim. Aynı zamanda birden çok sitede test etmek daha iyidir.

Bu tarz sonuçlarda tutarlılık ayrı bir önem taşır. Aşağıdaki örneğe baktığımızda hız her ne kadar yeterli olsa da tutarsız olduğunu görüyoruz.

Böyle bir durumda hıza etki edebilecek değişkenlere bakacak olursak,

Bilgisayarın kendisinden kaynaklı bir problem (network kartının driver’ının güncel olmaması), switch ile yapılan iletişimde bir problem (aradaki kablolamadan oluşan problem, switch interface’inde duplex speed problemleri, bunlar switch arayüzünden drop edilen paketlere bakılabilir), firewall ile iletişimde oluşabilecek bir problem gibi ihtimallerin herhangi biri yavaşlamaya sebebiyet veriyor olabilir. Benzer şekilde problemin kaynaklandığı yer firewall’ın dış ya da iç interface’i olabilir. Aynı zamanda birden fazla internet server’ı geçtiğimizi unutmayalım. Bu nedenle sana yakın server’lar ile test yapmamız daha iyi sonuç verecektir. Speedtest daha yakın bir server seçerek bu değişkenlerden bir kısmını elimine etmeye çalışır. Aynı zamanda burada speedtest serverının kapasitesi de bir değişken olacaktır. Speedtest serverına birden fazla kişinin bağlı olduğunu gözardı etmememiz gerekmektedir.

İç Ağda Yapılacak Network Testi

iperf : iperf bir komut satırı aracını hem client bilgisayarımıza hem de server bilgisayarımıza yükleyerek aralarında hız testi gerçekleştirebiliriz.

Client tarafında aşağıdaki gibi iperf3‘ü aşağıdaki gibi çalıştırdığımızda default olarak 10 saniye boyunca her saniye hız için rapor verecek.

Server tarafına baktığımızda ise hız testinin karşılığını ortalama hız hesaplanmış biçimde görüyoruz.

Kablolu ve Kablosuz Bağlantı Farkı

Çok önemli bir nokta da asla wireless bir teste network performansının ana kaynağı olarak güvenmememiz gerektiğidir. Wireless problemini çözmeye çalışıyor olsak dahi bir baseline’a ihtiyaç duyarız. Bunun için ise kablolu bir bağlantıya ihtiyacımız vardır.

Aradaki farkı görmek amacıyla bir bağlantı hız testini kablolu ve kablosuz olarak yapabiliriz. Gigabit network kartı ve server gigabit network bağlantısı var. Bu nedenle aşağıdaki değerler kablolu bir bağlantıda alındığında endişe verici olacaktır. Fakat bu kablosuz bir bağlantı olduğundan limitli ve kablolu bir bağlantı kadar hızlı değil. Kablosuz bağlantı aynı zamanda bir çok başka potansiyel soruna yol açabiliyor. Kablosuz bağlantı yalnızca bir hub. Tahmin edilmesi oldukça güç ve sinyal çakışması (interference) çok daha fazla.

Baseline (Taban) Kapasite ve Bantgenişliği

Bir ağın sağladığı hız üzerinde doğru yorum yapabilmemiz için ağın baseline kapasitesini ve bantgenişliğini bilmemiz gerekir. Hattın örneğin hattın sature olması gibi bir durumda bu bant genişliğinin tamamı kullanıldığımız anlamına gelir.

Baseline’dan kasıt normal kullanımınızı ve ağınızın normal kapasitesini bilmenizdir.

Bu nedenle ağdaki,

  • Kablolu bağlantının
  • Wireless bağlantısının
  • Internet bağlantısının

baseline kapasite ve bantgenişliğine bakılmaktadır.

PRTG Monitoring araçları farklı networkleri kontrol etmek amacıyla sıkça kullanılır. Aşağıdaki görüntüde PRTG bulunduğumuz lokasyondaki firewall’ın dışarıya bakan interface’ine odaklanmış durumda. Bantgenişliği testini yaptığımız yer burası. Çalışma saatleri geldikçe kullanım artıyor. İnternet bağlantısının ise 25mbps olduğunu önceden biliyoruz. Bu en üst noktası yani internet sağlayıcıya ödeme yaptığımız hız. Gelen ve giden trafiği gösterdiğine dikkat edelim. Bu firewall’ın dışarıya bakan interface’i olduğuna göre gelen kısım download trafiği olacak. Interface’den giden kısım ise upload trafiği.

Açık renkli mavi ile gösterilen Traffic Total gelen ve giden trafiğin birleşiminden oluşuyor. Bu ölçmek isteyeceğiniz bir şey değil. Günümüzde hemen hemen her network bağlantısı inbound ve outbound full duplex‘dir. Yani 100mbit down, 100mbit up aynı anda gidebilir. Teknik olarak bu durumda 200mbit internet bağlantısına sahip oluyor olsak da kimse bunu bu şekilde adlandırmaz. Çünkü full duplex ile zaten bunu yapabildiğinizi varsayar. Bu nedenle traffic total’ı kaldırdığımızda aşağıdaki gibi gerçek kullanımı daha net anlamda görebiliyoruz.

Bunlar dışında çalıştığınız firmanın bağlı bulunduğu ISP’lerden PRTG uygulamalarına girmek için size hesap oluşturmalarını talep edebilirsiniz. ISP’ler (Turk Telekom, Vodafone) bu şekilde uygulamaları barındırırlar ve metro-ethernet gibi hizmetlerde size böyle bir hesap oluşturup kullanımı görüntülemenize olanak sağlayabilirler. Örneğin Türk Telekom Monitor adında böyle bir yazılıma sahiptir.

Umarım faydalı olmuştur. Bir sonraki yazıda görüşmek dileğiyle.